article

دستورات شرطی (Conditional Statements) در جاوا اسکریپت (JavaScript)

javascript-conditional-statements

در علم کامپیوتر و دنیای برنامه نویسی دستورات شرطی (Conditional Statements) عباراتی آشنا هستند که تقریبا در هر زبانی با آنها سر و کار خواهیم داشت، دستورات شرطی به بیان ساده برای تعیین مسیر اجرا و پردازش کدها در دو راهی های برنامه ها استفاده می شوند که منظور از دو راهی true یا false بودن رابطه است، به فرض در محاوره می گوییم اگر X بزرگتر از Y باشد (نتیجه مقایسه true باشد) پلن A اعمال می شود در غیر این صورت (نتیجه مقایسه false باشد) پلن B اعمال خواهد شد و در واقع با بررسی هر مقایسه عملیات در نظر گرفته شده برای آن را لغو یا اجرا می کنیم، در دنیای برنامه نویسی نیز دستورات شرطی به این منظور تعریف شده اند تا بتوانیم عبارات "اگر"، "در غیر این صورت" و "در غیر این صورت اگر" را به زبان کدها ترجمه کنیم، پیش از این گفتیم که شیوه نگارش (Syntax) زبان های برنامه نویسی چیزی نیست جزء روشی که بتوانیم ایده های ذهنی خود را به کمک آنها به دستورات قابل فهم برای ماشین و مفسر آن زبان تبدیل کنیم و دستورات شرطی یکی از ابزارها و قابلیت هایی است که ما را در این راه یاری می دهند.

دستورات شرطی (Conditional Statements) در جاوا اسکریپت (JavaScript)


همان طور که در آموزش های قبل گفتیم عملگرهای محاسبه، مقایسه و استدلال منطقی در جاوا اسکریپت بدون وجود دستورات شرطی عملا کاربردی ندارند و در کنار این دستورات است که فرآیند مقایسه کامل می شود، دستورات شرطی شامل سه عبارت if (اگر)، else (در غیر این صورت) و else if (درغیر این صورت اگر) است، برای درک این دستورات به همان مثال آموزش قبل و محاسبه امتیازات مشتریان فروشگاه آنلاین رجوع می کنیم، فرض کنیم می خواهیم مقایسه کنیم که امتیاز کاربر از 12 کوچکتر باشد، در این صورت به زبان ساده خواهیم نوشت "(اگر امتیاز کاربر کمتر از 12 بود) {این فرآیند را انجام می دهیم}" که نمونه کد آن به شکل زیر خواهد بود.
if(point < 12){
}
اگر نتیجه این رابطه صحیح (true) باشد محتوای داخل {} اجرا خواهد شد (این محتوا با توجه به هدف و نیاز ما از برنامه نویسی مشخص می شود)، حال فرض کنیم نتیجه این رابطه نادرست (false) باشد یعنی امتیاز کاربر بیشتر از 12 یا مساوی با آن است، در این حالت دو راه برای توسعه کد وجود دارد، استفاده از else (در غیر این صورت) یا else if (درغیر این صورت اگر)، اگر از else استفاده کنیم نقطه پایانی مقایسه را تعیین کرده ایم و دیگر نمی توانیم آن را توسعه دهیم "(اگر امتیاز کاربر کمتر از 12 بود) {این فرآیند را انجام می دهیم} (در غیر این صورت) {این فرآیند را انجام می دهیم و تمام}".
if(point < 12){
} else{
}
اما else if مشابه if عمل می کند و می توانیم به هر تعداد مورد نیاز مقایسه را توسعه دهیم "(اگر امتیاز کاربر کمتر از 12 بود) {این فرآیند را انجام می دهیم} (در غیر این صورت اگر امتیاز کاربر کمتر از 14 بود) {این فرآیند را انجام می دهیم} (در غیر این صورت اگر امتیاز کاربر بیشتر از 16 بود) {این فرآیند را انجام می دهیم} (در غیر این صورت) {این فرآیند را انجام می دهیم و تمام}".
if(point < 12){
} else if(point < 14){
} else if(point > 16){
} else{
}
تحلیل نمونه کد بالا بسیار ساده است، در شرط if اول بررسی می کنیم اگر مقدار متغیر point کوچکتر از 12 باشد قسمت داخل {} آن اجرا و فرآیند مقایسه به پایان می رسد، اما اگر اینگونه نبود و به فرض point برابر 13 باشد else if اول اجرا و اگر point برابر 17 باشد قاعدتا else if دوم اجرا خواهد شد، بر همین اساس اگر point برابر 15 باشد قسمت else پایانی اجرا می شود چون هیچ کدام از مقایسه های قبلی true نیستند و else پایانی به عنوان حالت پیش فرض اجرا می شود، در نمونه کد زیر از شرط if و else جهت مقایسه امتیاز کاربر فرضی استفاده کرده ایم که با اجرای کدها و تغییر مقدار متغیر point شیوه مقایسه، منطق و شرط در جاوا اسکریپت به خوبی قابل درک خواهد بود.
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<title>وبگو | مقایسه با دستورات شرطی if و else در جاوا اسکریپت</title>
<!-- Webgoo.ir -->
<style>
.rtl {
    direction: rtl;
}
</style>
</head>
<body>
<div class="rtl">
<noscript>جاوا اسکریپت در مرورگر شما پشتیبانی نمی شود یا غیرفعال است!</noscript>
<script>
var point = 10;
var num = 12;

if(point < num){
    document.write('امتیاز کاربر کمتر از ' + num + ' است!');
} else{
    document.write('امتیاز کاربر بیشتر از ' + num + ' یا مساوی با ' + num + ' است!');
}
</script>
<hr>
<script>
var point = 20;
var num = 18;

if(point < num){
    document.write('امتیاز کاربر کمتر از ' + num + ' است!');
} else{
    document.write('امتیاز کاربر بیشتر از ' + num + ' یا مساوی با ' + num + ' است!');
}
</script>
<hr>
<script>
var point = 15;
var num = 15;

if(point < num){
    document.write('امتیاز کاربر کمتر از ' + num + ' است!');
} else{
    document.write('امتیاز کاربر بیشتر از ' + num + ' یا مساوی با ' + num + ' است!');
}
</script>
<hr>
علامت + در جاوا اسکریپت هم مقدار عددی (Int) و هم مقدار رشته ای (String) را جمع می کند! اگر دو طرف رابطه هر دو عدد باشند حاصل یک عدد خواهد بود، اما اگر یکی از طرفین یا هر دو طرف به صورت رشته باشند، حاصل یک مقدار رشته ای خواهد بود.
</div>
</body>
</html>
پیش نمایش
برای درک بهتر نحوه عملکرد دستورات شرطی در جاوا اسکریپت، می توانیم کد بالا را در سیستم خود در یک فایل با فرمت html ذخیره، مقادیر متغیرها را به نحو دلخواه تغییر و نتیجه هر تغییر را در مرورگر ببینیم.
در نمونه کد بالا صرفا از دستور شرطی if و else استفاده شده است، در برنامه نویسی معمولا فرآیندها پیچیده تر از این هستند و ناگزیر باید از eles if نیز استفاده کنیم، مثال زیر شکل توسعه یافته نمونه کد بالا است که در صورت تسلط بر دستور if و else می توانیم این کد را نیز جهت درک بهتر بررسی و موشکافی کنیم.
<!DOCTYPE html>
<html lang="fa">
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<title>وبگو | مقایسه با دستورات شرطی if، else و else if در جاوا اسکریپت</title>
<!-- Webgoo.ir -->
<style>
.rtl {
    direction: rtl;
}
</style>
</head>
<body>
<div class="rtl">
<noscript>جاوا اسکریپت در مرورگر شما پشتیبانی نمی شود یا غیرفعال است!</noscript>
<script>
var point = 14;
var num = 12;

if(point < num){
    document.write('امتیاز کاربر کمتر از ' + num + ' است!');
} else if(point == 12){
    document.write('امتیاز کاربر 12 است!');
} else if(point > 12 && point < 15){
    document.write('امتیاز کاربر بین 12 تا 15  است!');
} else if(point == 15 || point == 16){
    document.write('امتیاز کاربر 15 یا 16  است!');
} else{
    document.write('امتیاز کاربر بیشتر از 16  است!');
}
</script>
<hr>
به یاد داشته باشیم جاوا اسکریپت در مرورگر کاربران اجرا می شود و سورس کدها در دسترس هستند، لذا سهوا یا عمدا همواره امکان تغییر نحوه عملکرد آنها وجود دارد، به همین دلیل نمی توانیم به عنوان یک روش مطمئن برای اعتبارسنجی روی آن حساب کنیم، برای اینگونه موارد باید از زبان های سمت سرور مانند PHP استفاده کنیم، در عمل معمولا اعتبارسنجی های اولیه توسط جاوا اسکریپت انجام شده و در نهایت پس از ارسال اطلاعات به سرور این PHP است که اعتبارسنجی اصلی و نهایی را انجام می دهد، به این صورت هم رابط کاربری بهینه و هم کدهای مطمئن با عملکرد حساب شده خواهیم داشت.
</div>
</body>
</html>
پیش نمایش
نکته: دقت کنیم شیوه نگارش (Syntax) هر زبانی مخصوص به خودش است و اگر این اصول را رعایت نکنیم در اجرای کدها با خطا مواجه خواهیم شد، به طور مثال دستور else if در جاوا اسکریپت با یک فاصله به کار می رود اما در PHP به صورت elseif نگارش می شود.

مختصرنویسی با عملگرهای سه گانه (Ternary Operators) در جاوا اسکریپت


در برنامه نویسی پروژه های کاربردی به دلایل مختلف ممکن است نیاز به مختصرنویسی دستورات شرطی else if ،if و else باشد که در پاسخ به این نیاز در اغلب زبان ها این هدف با عملگرهای سه گانه یا Ternary Operators تحقق می یابد، منظور از عملگرهای سه گانه ترکیب مقایسه با کاراکترهای ? و : است، در شیوه مختصرنویسی علامت ? جایگزین if و علامت : جایگزین else می شود، به طور مثال اگر دستور شرطی در حالت عادی به شکل زیر باشد:
<script>
var point = 14;
var num = 12;
if(point < num) {
    alert('if');
} else{
    alert('else');
}
</script>
شیوه مختصرنویسی آن به صورت زیر خواهد بود:
<script>
var point = 14;
var num = 12;
(point < num) ? alert('if') : alert('else');
</script>
با ترکیب و توسعه این روش حتی می توانیم دستور شرطی else if را نیز به صورت مختصرنویسی بنویسیم، به طور مثال:
<script>
var point = 14;
var num = 14;
(point < num) ? alert('if') : (point <= num) ? alert('else if') : alert('else');
</script>
استفاده از شیوه مختصر نویسی در برنامه نویسی دلخواه است و معمولا برای نوشتن شرط های ساده از آن استفاده می کنیم.
sectionدسته بندی: آموزش مقدماتی » JavaScript
related مطالب بیشتر:
» تعریف و استفاده از متغیر (Variable) در جاوا اسکریپت (JavaScript)
» کار با تاریخ و زمان در جاوا اسکریپت (JavaScript)
» کار با متد getElementById و innerHTML در جاوا اسکریپت (JavaScript)
» رویداد ها (Events) در جاوا اسکریپت (JavaScript)
» کار با پنجره Pop-up در جاوا اسکریپت (JavaScript)
commentنظرات (۲ یادداشت برای این مطلب ارسال شده است)
more یادداشت های جدید بر اساس تاریخ ارسال در انتهای یادداشت های موجود نمایش داده می شوند.
نویسنده: بهارناز
۰۳:۰۸ ۱۳۹۷/۰۲/۰۷
سلام. اگر از نظر اعتبار سنجی زیاد نمیشه روی جاوا اسکریپت حساب کرد. پس در کجاها ازش استفاده کنیم ؟ اعتبار سنجی اولیه یعنی چی ؟ پیشاپیش ممنونم از پاسخگوییتون
پاسخ: 
کدهای جاوا اسکریپت در مرورگر کاربران اجرا و لذا در دسترس هستند و همواره امکان تغییر آنها وجود دارد، به همین دلیل برای اعتبارسنجی نهایی و مطمئن مناسب نیستند، اما منظور از اعتبارسنجی اولیه این است که قبل از ارسال فرم به سرور پیش آگاهی به کاربران بدهیم، به طور مثال اگر کاربر یک گزینه را به اشتباه انتخاب یا ایمیل خود را با فرمت صحیح وارد نکرد در همان قسمت اطلاع رسانی صورت گیرد، این کار موجب بهبود رابط کاربری و ایجاد حس بهتر از کار با محیط برنامه می شود، در نهایت برای حفظ امنیت اعتبارسنجی نهایی در سرور و با برنامه نویسی سمت سرور که سورس ها دور از دسترس کاربران هست انجام می شود.
نویسنده: حسام
۱۴:۴۹ ۱۳۹۸/۰۴/۱۳
سلام خسته نباشید من تابع زیر رو نوشتم اما درست کار نمیکنه خیلی سعی کردم اما درست نشد ممنون میشم راهنماییم کنید.
http://arasadr.ir/result.js
if اولش کار میکنه ولی وقتی به تکس باکس ها مقدار داده میشه مثلا 1 + 1 دیگه تغییر نمیده.
پاسخ: 
برای تست تابع به بخش کاربری صفحه و فیلدهایی که در سوال اشاره کرده اید باید دسترسی داشت، در هر صورت دو نکته در این تابع می تواند (احتمالا) علت مشکل باشد:
- مقدار متغیر i از خارج تابع و به نظر در حلقه دریافت می شود که می تواند مقادیری نامعتبر باشد!
- متد innerHTML در تابع استفاده شده که برای فیلدهای input عمل نمی کند و باید از متد value استفاده شود.
more لطفا پیش از ارسال یادداشت نکات زیر را مد نظر داشته باشید:
- مواردی که به کلی خارج از موضوع این مطلب هستند را در فرم منوی "تماس با ما" مطرح و پاسخ را از طریق ایمیل دریافت کنید.
- به سوالات کلی، مبهم، غیرضروری و مشکلاتی که تلاشی برای رفع آن نکرده باشید پاسخ کوتاه و مختصر داده خواهد شد!
- کدها و اسکریپت های طولانی را ترجیحا در یک صفحه وب آنلاین قرار دهید تا امکان تست و بررسی وجود داشته باشد.
- تمام یادداشت ها بررسی و برای هر کاربر زمان مشخصی جهت پاسخگویی در نظر گرفته می شود، لطفا از طرح سوالات متعدد در بازه زمانی کوتاه خودداری کنید.





3 × 6
 refresh
آخرین دیدگاه ها
more برای دسترسی سریع به یادداشت مربوطه می توانید از لینک مطلب در کادر زیر استفاده کنید.
form مهسا
در:
سلام و خسته نباشید مشکلی برای وبلاگ من پیش اومده موقع ورود بهم پیام میده وبلاگ داره بروز رسانی میشه و بعدا وارد وبلاگ شوید...
۱۳۹۹/۰۷/۰۸

form Moshtagh
در:
سلام و خسته نباشید بنده چند روزه که وقتی اطلاعات ورود به وبلاگم رو وارد تیترها و کلیک میکنم با چنین پاسخی مواجه میشم...
۱۳۹۹/۰۷/۰۸

form mahtab
در:
سلام خسته نباشین ببخشید چرا بلاگفا باز نمیکنه ؟؟؟ میرم مدیریت وبلاگ نه تو بروز شده ها وبی هستم نه هم که...
۱۳۹۹/۰۷/۰۷

form جواد
در:
سلام و عرض ادب. سایت من هک شده و یک کد ریدایرکت تو دیتابیس هاستم بارگزاری شده که آخر همه پست ها تو...
۱۳۹۹/۰۷/۰۷

form نبی
در:
‏asc و desc رو جابجا نوشتی
۱۳۹۹/۰۷/۰۴

form ساناز محمدی
در:
سلام مرسی از کدی که گذاشتید ♥
۱۳۹۹/۰۷/۰۳

form mahtab
در:
سلام خسته نباشین ببخشید میخواستم بپرسم که چجوری میتونیم یه کلیپ رو از کامپیوتر از انیستا دانلود کنیم ؟؟ اها اینم بگم...
۱۳۹۹/۰۷/۰۲

form سعید
در:
سلام دستتون درد نکنه از پروژه شما استفاده کردم فقط یه مشکل اگه در یک صفحه دو تا لیست کشویی داشته باشیم چطوری...
۱۳۹۹/۰۷/۰۱

form Iman Mafakheri
در:
سلام من یه قالب خارجی اوردم راست چینش کردم حتی فونتشم تغییر دادم اما متاسفانه وقتی متن فارسی مینویسم حروف رو جدا جدا مینویسه نمیدونم...
۱۳۹۹/۰۶/۳۰

form میثم صدیق
در:
سلام برای اضافه کردن یک المان با (append) من یک کلید گذاشتم اضافه میشه ولی با هر بار کلیک کردن اضافه میشود اگر بخواییم یک...
۱۳۹۹/۰۶/۲۹

form amin
در:
سلام و خسته نباشید می خواستم Slash ( / ) رو به صورت اتوماتیک از تمامی URL ها حذف کنم البته با کمک htaccess...
۱۳۹۹/۰۶/۲۵

form محمد
در:
سلام وقت بخیر من یه همچین کدی دارم میشه لطفا راهنمایی کنید مشکلش چیه؟ سپاسگزارم
۱۳۹۹/۰۶/۲۴

form سروش
در:
سلام . من اطلاعات را از دیتابیس دریافت میکنم و در جدول میبینم . میخوام مثلا 6 مورد آخر را در یک ردیف ببینم و...
۱۳۹۹/۰۶/۲۳

form Behdad kanani
در:
سلام اصلا نمی شه اینکارو انجام داد
۱۳۹۹/۰۶/۲۲

form جعفری
در:
سلام قبل از تبدیل تاریخ نوشتید مثلا خب این مقدار تاریخ برای من در دیتابیس در جدولی بنام startedtm بصورت یونیکس...
۱۳۹۹/۰۶/۲۰
form احمد
در:
با عرض سلام و خسته نباشید ببخشید برای فایل دانلودی باید از چه دستوری استفاده کنم فایل با پسوند pdf رو میخوام بزارم اگر امکانش...
۱۳۹۹/۰۶/۲۰
form شیما
در:
سلام آیا وقتی در قسمت وبلاگ دوستان وبلاگی رو ثبت میکنیم صاحب وبلاگ با استفاده از برنامه های خاصی میتونه متوجه بشه ؟
۱۳۹۹/۰۶/۱۹
form mahtab
در:
سلام خسته نباشین من نمیدونم چرا مدیریت وبم برام باز میشه اما وقتی میزنم مشاهده وب رو میزنم نمیاره واسم فقط امیدوارم هک...
۱۳۹۹/۰۶/۱۸
form ساناز محمدی
در:
سلام دوباره این ساب دامین بنده هست اگر یکی از مطالب را مشاهده کنید هر محصولی که ارسال شده داخل از طریق مدیریت یک...
۱۳۹۹/۰۶/۱۷
form محسن
در:
سلام و عرض ادب مجدد کد زیر هم کار نمیکنه مشکل چی میتونه باشه ؟!
۱۳۹۹/۰۶/۱۶
form ساناز محمدي
در:
سلام بنده یه ساب دامین دارم با دامنه شخصی حالا داخل این ساب دامین طرف آدرس سایت خودش رو داخل ساب دامین بنده میذاره مثلآ...
۱۳۹۹/۰۶/۱۶
form محسن
در:
سلام و عرض ادب لطفا راهنمایی کنید مشکل کد زیر چیه
۱۳۹۹/۰۶/۱۶
form احمد
در:
با عرض سلام ببخشید من با دستور append میخوام یه سطری رو به سبدم اضافه کنم ولی چطوری باید داخل append تگ ها رو بنویسم...
۱۳۹۹/۰۶/۱۵
form احمد
در:
با عرض سلام مجدد و خسته نباشید ببخشید طبق فرمایش شما من قبل از دستور else دستور if را نوشته بودم تا جایی که اطلاع...
۱۳۹۹/۰۶/۱۴
form احمد
در:
با سلام ببخشید طریقه استفاده از دستور else در ایجکس به چه صورت هست ایا باید دوباره فانکشن دان رو در هنگام شرط گذاشتن بزارم....
۱۳۹۹/۰۶/۱۳
form مجتهد
در:
سلام ابتدائا از سایت مفیدتون تشکر می کنم. من خیلی از آموزه هام رو از سایت شما یاد گرفتم. یه سوال دارم...
۱۳۹۹/۰۶/۱۳
form محمد حسین
در:
سلام لینک های من وقتی کلیک شوند اررور 404 تولید میکنند. علت چیست؟
۱۳۹۹/۰۶/۱۱
  در انتظار بررسی: ۱
 پاسخگویی به سوالات ممکن است تا 24 ساعت زمان ببرد.