آموزش برنامه نویسی وب و مهارتهای مرتبط

چهارشنبه ۰۸ بهمن ۱۴۰۴

Wednesday, January 28, 2026 GMT +3:30

لایه بندی در HTML با تگ div و span

در ادامه آموزش های مقدماتی آشنایی با زبان پایه برنامه نویسی وب یعنی html، این بار می خواهیم به دو تگ کلیدی، مخصوصا در زمینه لایه بندی (فرمت بندی) صفحات وب بپردازیم، این دو تگ div و span نام دارند و کمتر صفحه وبی وجود دارد که در سورس کدهای خود از آنها استفاده نکرده باشد، به طور خلاصه از div برای ایجاد بلاک های غیر هم سطح نگهدارنده (container) سایر عناصر صفحه و از span برای ایجاد بلاک های هم سطح (inline) و معمولا برای نگهداری محتوای متنی استفاده می شود که در ادامه آموزش، به طور جزئی تری با آنها آشنا خواهیم شد.

کاربرد تگ div در html

همان طور که گفتیم، تگ div در زبان html برای ایجاد بلاک ها یا لایه های نگهدارنده جهت فرمت بندی قسمت های مختلف صفحه مورد استفاده قرار می گیرد، در واقع اکثر صفحاتی که در وب مشاهده می کنیم، از بلاک هایی تو در تو تشکیل شده اند که به کمک ویژگی های css به شکل منطقی و نظم یافته ای به نظر می رسند، پیش از این طراحان وب برای رسیدن به مقاصد خود در زمینه فرمت بندی صفحات از تگ table استفاده می کردند که امروزه به دلایلی توصیه شده تنها از جداول جهت مقاصد آماری یا اطلاعاتی که نیاز به جدول بندی دارند استفاده شود نه برای فرمت بندی.
تگ div در حالت پیش فرض توسط مرورگر ها به صورت غیر هم سطح پردازش می شود، یعنی در ابتدا و انتهای آن خطی جدا کننده (به صورت فرضی) در نظر گرفته می شود، در مثال زیر با نحوه تعریف و کاربرد این تگ آشنا می شویم.

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
<title>وبگو | کاربرد تگ div در html</title>
<!-- https://webgoo.ir -->
</head>
<body>
<div dir="rtl">این یک بلاک div است.</div>
</body>
</html>

توضیح:
- برای تعریف بلاک های div کافی است آنها را به صورت تگ های جفتی در html ایجاد کنید:

<div></div>

- ملاحظه می کنید که برای نمایش صحیح حروف فارسی از dir با مقادیر rtl استفاده کرده ایم، البته در کدنویسی پیشرفته، توصیه می شود در حد امکان از استایل های خطی html اجتناب شده و اینگونه تنظیمات با css انجام شود که در آموزش های مربوطه در این مورد گفته ایم.

یک مثال کاربردی با div

استفاده از تگ div در html به موارد ساده ختم نمی شود، در کدنویسی پیشرفته معمولا نیاز به تعریف بلاک های div تو در تو وجود دارد که به دلیل یکپارچه و وابسته بودن زبان های html و css در وب، برای ایجاد تنظیمات ظاهری، علاوه بر تگ div از استایل css نیز در کنار آن استفاده می شود.
در مثال کاربردی زیر، نحوه ایجاد چند بلاک div فرمت بندی شده را ملاحظه می کنید.

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
<title>وبگو | کاربرد تگ div در html</title>
<!-- https://webgoo.ir -->
<style type="text/css">
body{
    font-family:Tahoma, Geneva, sans-serif;
    direction:rtl;
    font-size:12px;
}
</style>
</head>
<body>
<!-- بلاک اصلی -->
<div style="display:block; width:600px; height:auto; border:1px solid #999; background-color:#9CF; margin:0 auto; direction:rtl; padding:4px;">
بلاک div شماره 1
<!-- بلاک زیر مجموعه -->
<div style="display:inline-block; width:200px; height:200px; border:1px solid #999; background-color:#6C9; float:left; margin:4px;">
بلاک div شماره 2
</div>
<!-- بلاک زیر مجموعه -->
<div style="display:inline-block; width:200px; height:200px; border:1px solid #999; background-color:#FC0; float:left; margin:4px;">
بلاک div شماره 3
</div>
<!-- بلاک جدا کننده -->
<div style="clear:both;"></div>
<!-- بلاک زیر مجموعه -->
<div style="display:block; width:590px; height:50px; border:1px solid #999; background-color:#CCC; margin:4px;">
بلاک div شماره 4
</div>
<!-- بلاک جدا کننده -->
<div style="clear:both;"></div>
<!-- بستن بلاک اصلی -->
</div>
<hr />
با استفاده از تنظیم بلاک های div به صورت تو در تو و بهره بردن از css، طراحان وب قالب ها و طرح های خود را فرمت بندی می کنند.
</body>
</html>

پیش نمایش
توضیح:
- در کد بالا در کنار استفاده از تگ div از استایل css نیز استفاده کرده ایم، چرا که تگ های div معمولا به تنهایی قابلیت های خاصی ندارند و در کنار ویژگی های css است که قدرت و انعطاف پذیری آنها مشخص می شود.
- همان طور که در آموزش های مقدماتی css گفته ایم، استایل ها به چند صورت قابل تعریف هستند (به صورت خطی، درون صفحه ای و ایمپورت فایل خارجی در صفحه)، در اینجا برای تگ body از استایل css درون صفحه ای و برای بلاک های div از استایل های خطی استفاده کرده ایم.
- برای آشنایی با ویژگی های css، لطفا مباحث مربوط به آموزش های آن را ملاحظه کنید.

کاربرد تگ span در html

تگ span در صفحات وب کاربردهای خاصی دارد، به طور مثال از آنجایی که این تگ توسط مرورگرها به طور پیش فرض به صورت بلاک های هم سطح یا inline تفسیر می شود (یعنی اگر از تگ span در کنار سایر عناصر استفاده کنیم، در یک سطح با آنها قرار می گیرد و به طور مثال به پائین سایر بلاک ها منتقل نمی شود)، برای نمایش دکمه های صفحه به صفحه، برجسته کردن (highlight) بخشی از یک متن به فرض در هنگام جستجو و... کاربرد دارد.
ویژگی های تگ span با استفاده از خاصیت های css کامل می شود که در زیر نمونه ای از آن را ملاحظه می کنید.

<!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd">
<html xmlns="http://www.w3.org/1999/xhtml">
<head>
<meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=utf-8" />
<title>وبگو | کاربرد تگ span در html</title>
<!-- https://webgoo.ir -->
<style type="text/css">
body{
    font-family:Tahoma, Geneva, sans-serif;
    font-size:12px;
    direction:rtl;
}
.paged{
    display:inline-block;
    padding:4px;
    border:1px solid #09C;
    margin:2px;
    text-align:center;
}
.light{
    color:#69F;
    text-decoration:blink;
}
</style>
</head>
<body>
<span class="paged">صفحه 1</span>
<span class="paged">صفحه 2</span>
<span class="paged">صفحه 3</span>
<span class="paged">صفحه 4</span>
<span class="paged">صفحه 5</span>
<span class="paged">صفحه 6</span>
<hr />
تگ <span class="light">span</span> به طور پیش فرض به صورت هم سطح یا inline پردازش می شود و به این دلیل در برخی موارد بهترین گزینه برای طراحان وب است.
</body>
</html>

پیش نمایش
توضیح:
- مانند تگ div، تگ span نیز قابلیت های css را به خوبی می پذیرد و می توان به کمک آن به اهداف خود در طراحی وب دست یافت.
- در کد بالا از کلاس های css برای ایجاد قابلیت های ظاهری تگ span استفاده کرده ایم، دلیل این کار این است که تگ های html به خودی خود معمولا توانایی ایجاد جلوه ها و تنظیمات پیشرفته را ندارند و باید در کنار آنها از css استفاده شود.
- در مثال بالا دو کاربرد رایج از تگ span را ملاحظه می کنید، دکمه های هم سطح و همچنین برجسته کردن بخشی از یک متن با رنگ و ویژگی خاص.

دسته بندی: آموزش مقدماتی » HTML

برچسب ها: HTML - طراحی وب

قبلی »

« بعدی

مطالب بیشتر:
آشنایی با مفهوم Semantic در HTML
متاتگ ها (Meta Tags) و کاربرد آنها در صفحات وب (HTML)
کاربرد تگ font و ویژگی های فونت در HTML
ایجاد جدول با تگ table در HTML
کار با تگ های ایجاد کننده لیست در HTML

دیدگاه

۳۷ دیدگاه برای این مطلب ارسال شده است.

چینش دیدگاه ها به ترتیب از جدیدترین به قدیمی ترین است.

نیکو

۱۲:۱۴ ۱۳۹۱/۱۱/۲۵

سلام
واقعاً نمی دونم چطور می شه از این همه لطف بی ادعا تشکر کرد؟
فقط براتون از خدا زندگی سرشار از عشق و شادی آرزو می کنم ، امیدوارم از زندگیتون لذت ببرید، همیشه و همیشه.
تو رو خدا ادامه بدید. مرسی

سلام
سپاس از این همه نظر لطف.
آهسته و پیوسته ادامه خواهد داشت :-) انشاا...

علیرضا

۱۳:۲۲ ۱۳۹۱/۱۰/۱۲

سلام خسته نباشید.
شیوه آموزشتون عالیه.
فقط من یه درخواست دارم که یه قالب سه ستونه رو بذارین و از روی اون توضیح بدین . فکر کنم خیلی در یاد گیری موثر باشه.

سلام
ممنون از پیشنهاد شما، البته در سایر بخش های سایت از جمله در بخش اموزش های کاربردی و طراحی وب به این شیوه نیز آموزش هایی وجود دارد.

amin

۱۰:۱۱ ۱۳۹۱/۰۹/۰۵

با سلام و خسته نباشید !
ببخشید 1 سوال واسم پیش اومده !!!
چرا موقعی که تو 1 div داخلی از float استفاده می کنم از div خارجی خارج میشه !!! ؟

خاصیت float برای تعیین موقعیت یک بلاک (سمت چپ یا راست) به کار می رود و در حالت عادی تاثیر دیگری بر روی آنها ندارد، پس مشکل را باید در موارد دیگر بررسی کنید، از جمله اینکه ارتفاع و عرض بلاک والد (بلاک خارجی) از بلاک درونی کمتر نباشد، از خاصیت های مربوط به display و position به درستی استفاده کرده باشید، از padding یا margin به نحو صحیح استفاده کرده باشید و... در کل رفتار بلاک های div علاوه بر اینکه از خاصیت های مربوط به خودشان پیروی می کند، تحت تاثیر سایر عناصر جانبی نیز هستند، برای پاسخ دقیق تر باید نمونه کدی قرار دهید.

روح الله بهزاد

۰۲:۱۲ ۱۳۹۱/۰۷/۲۷

ممنونم از لطفتون

میلاد

۰۰:۳۴ ۱۳۹۱/۰۷/۱۷

سلام.. همه چی عالی هستش.. همه چی!! این نظمی که به مطالب داده شده محتویات رو پربارتر نشون میده.. تنها ایراد به نظرم چینش مطالب هست که از بالا به پایین ترتیب مطالب از جدید به قدیمی هست!! برعکس میشد خیلی بهتر بود.. بازم ممنون

سلام
سپاس به خاطر نظر لطف و پیشنهاد شما، چینش مطالب به زودی تغییر خواهد کرد!

مجید

۱۱:۴۰ ۱۳۹۱/۰۷/۱۴

می خوام تشکر کنم ازتون. من مدت ها است که دنبال همچین سایتی میگردم. خیلی جالب توضیح دادید.

عليرضا

۱۶:۵۶ ۱۳۹۱/۰۷/۰۳

سلام. از اموزشهايي كه در اين سايت قرار مي دهيد بسيار ممنون. اگر مثالهاي كاربردي براي مطالب اموزش داده شده بيشتر شوند ، سايت شما پربارتر خواهد شد. مثلا براي هر مطلب مثالهاي متنوعي ذكر كنيد. باز هم ممنون.

سلام
ممنون از پیشنهاد شما.

نخست

قبلی

بعدی

آخر

صفحه 3 از 3

لطفا پیش از ارسال دیدگاه نکات زیر را مد نظر داشته باشید:
- به سوالات کلی، زمانبر، مبهم و مشکلاتی که تلاشی برای رفع آنها نکرده باشید پاسخ مختصر داده شده یا به بخش برنامه نویسی اختصاصی ارجاع داده می شوند.
- کدها و اسکریپت های طولانی را ترجیحا در یک صفحه وب آنلاین یا به صورت حساب موقت و آزمایشی قرار دهید تا امکان بررسی دقیق مشکل و خطایابی میسر باشد.
- تمام دیدگاه های ارسالی خوانده شده و برای هر کاربر مدت زمان لازم جهت پاسخگویی در نظر گرفته می شود، لطفا از طرح سوالات متعدد در بازه زمانی کوتاه خودداری کنید.