تبدیل تاریخ میلادی، شمسی با مبدل JDF در PHP

مبدل JDF چیست؟

همان طور که از معنی عبارت "مبدل" مشخص است، JDF تبدیل کننده تاریخ از میلادی به شمسی و از شمسی به میلادی است که برای این منظور از چند تابع مختلف که همگی در یک فایل PHP گنجانده شده اند استفاده می کند، این دستورات و توابع توسط برنامه نویسان سایت "مرکز دریافت بسته های کاربردی" به آدرس

https://scr.ir

نوشته و توسعه داده شده اند که در همین آدرس می توانیم تاریخچه و راهنمای کاملی از نحوه شکل گیری و تکامل این ابزار را مطالعه کنیم.

آیا برای نمایش تاریخ هجری شمسی، JDF تنها راه حل است؟!

قاعدتا خیر، یادآور می شویم در صورت مطالعه و آشنایی با اصول تقویم میلادی و گاهشمار هجری شمسی، تسلط بر برنامه نویسی و صرف وقت و حوصله کافی می توانیم توابع شخصی و مشابه حداقل جهت رفع نیازهای عادی طراحی کنیم، به عبارتی استفاده از JDF تنها روش برای تبدیل و نمایش تاریخ به صورت هجری شمسی نیست و راه برای ایجاد توابع و شیوه های سفارشی و جدید همواره باز است، JDF یک راه حل دم دستی، جامع، سریع و البته حرفه ای و خوب است که با توجه به رایگان بودن آن می تواند در هر کجا که نیاز باشد مورد استفاده قرار گیرد.

دانلود JDF، مبدل تاریخ میلادی، شمسی به زبان PHP

قبل از پرداختن به ادامه آموزش، ابتدا آخرین نسخه مبدل تاریخ میلادی، هجری شمسی (JDF) را از آدرس 

http://jdf.scr.ir

دانلود یا از لینک زیر نسخه ای از آن را از «وبگو» دریافت کنید:
دانلود JDF، مبدل تاریخ میلادی به هجری شمسی - تاریخ به روزرسانی فایل ZIP در «وبگو»: آبان 1396

نحوه استفاده از فایل jdf.php در برنامه ها

پس از دانلود فایل مبدل تاریخ میلادی به شمسی و شمسی به میلادی JDF، قاعدتا اولین کار include کردن آن در سورس کدهای برنامه PHP است که به روش نمونه زیر انجام می شود:

include_once('jdf.php');

به این ترتیب توابع این فایل در کدها در دسترس و قابل استفاده خواهند بود، فایل jdf.php چندین تابع مختلف را در خود جای داده اما برای کاربردهای عادی سه تابع jdate، gregorian_to_jalali و jalali_to_gregorian بیشترین اهمیت را دارند که در خصوص کارکرد و نحوه استفاده از آنها در ادامه به صورت موردی صحبت خواهیم کرد.
نکته: چنانچه خطای 

Fatal error: Call to undefined function: date_default_timezone_set()

را دریافت کردید، خط مربوط به date_default_timezone_set را در خطوط ابتدایی فایل jdf.php حذف یا (با افزودن // در ابتدای آن) به صورت کامنت در آورید، نمایش خطا به این دلیل است که قابلیت date_default_timezone_set تنها برای نسخه 5.1.0 به بعد در PHP قابل دسترس است.

تبدیل تاریخ میلادی به شمسی با تابع jdate

برای تبدیل تاریخ میلادی به هجری شمسی ابتدا باید دید تاریخ میلادی با چه فرمتی در کدهای PHP استفاده یا در فیلدهای دیتابیس ذخیره شده است، برنامه نویسان معمولا از دو فرمت رایج Unix، به طور مثال:

1510803458

یا تاریخ و زمان به صورت استاندارد، به طور مثال:

2017-11-16 03:37:38

استفاده می کنند، Unix یک مقدار عددی قابل فهم برای ماشین است که بر اساس اختلاف زمان به ثانیه از مبدا GMT یعنی نیمه شب (ساعت 0) 1 ژانویه 1970 میلادی تا زمان مقصد محاسبه شده و با تبدیل آن بر اساس فرمول های خاص می توانیم تاریخ و زمان مد نظر را به شکل قابل فهم برای انسان بدست آوریم، در حالت Unix فرآیند تبدیل تاریخ میلادی به شمسی ساده خواهد بود، کافی است مقدار عددی را به صورت برچسب زمان به عنوان آرگیومنت به تابع jdate داده و معادل تاریخ هجری شمسی آن را با توجه به تنظیمات در خروجی دریافت کنیم، به فرض:

<?php
$timestamp = '1510803458';
$jalali_date = jdate("تاریخ:Y/m/d زمان:H:i:s", $timestamp);
?>
<div class="rtl"><?php echo $jalali_date; ?></div>

با اجرای این کد در خروجی تاریخ هجری شمسی چاپ خواهد شد، نکته مهم این کد نحوه استفاده از آرگیومنت های تابع jdate است که مشابه با تابع date در PHP هر حرف لاتین نماد یک شکل از تاریخ و زمان در این تابع است، به طور مثال حرف Y سال شمسی را به صورت عددی و کامل چاپ می کند، برای مشاهده جدول راهنمای این حروف می توانیم به آدرس زیر مراجعه نمائیم:

https://jdf.scr.ir/rahnama/?t=jdate

اما اگر تاریخ و زمان کدهای PHP یا مقادیر ذخیره شده در دیتابیس به صورت Unix نباشد، ابتدا باید تاریخ و زمان میلادی را به صورت فرمت استاندارد (سال-ماه-روز ساعت:دقیقه:ثانیه) دریافت کرده سپس پس از تجزیه تاریخ و زمان از طریق تابع explode در PHP و نهایتا تبدیل آرایه های حاصله به متغیر با کمک list، با استفاده از تابع mktime تاریخ و زمان را به صورت Unix و برچسب زمان (Timestamp) در آوریم، سپس مقدار عددی Unix را به عنوان آرگیومنت به تابع jdate داده و در نهایت تبدیل شده شمسی آن را دریافت می کنیم، مثال زیر روشن است:

<?php
$date = '2017-11-16 03:37:38';
$array = explode(' ', $date);
//print_r($array);
list($year, $month, $day) = explode('-', $array[0]);
list($hour, $minute, $second) = explode(':', $array[1]);
$timestamp = mktime($hour, $minute, $second, $month, $day, $year);
//echo $timestamp;
$jalali_date = jdate("تاریخ:Y/m/d زمان:H:i:s", $timestamp);
?>
<div class="rtl"><?php echo $jalali_date; ?></div>

در صورتی که از آرایه با دستور print_r خروجی بگیریم تاریخ و زمان به صورت جداگانه چاپ خواهند شد:

Array ( [0] => 2017-11-16 [1] => 03:37:38 )

اگر از متغیر timestamp نیز با دستور echo خروجی بگیریم مقدار عددی 1510803458 چاپ خواهد شد.
نکته 1: تابع jdate درون خود از تابع gregorian_to_jalali استفاده می کند، در واقع تاریخ میلادی به این تابع داده شده و معادل شمسی آن به صورت آرایه (سال، ماه و روز) یا رشته متنی (در صورتی که آرگیومنت چهارم تنظیم شود) برگردانده می شود، سپس تابع jdate با استفاده از این اطلاعات بر اساس تنظیمات کاربر خروجی نهایی را چاپ می کند.
نکته 2: تابع jdate برای نمایش تاریخ و زمان فعلی سرور بصورت هجری شمسی نیز مورد استفاده قرار می گیرد، در این صورت نیازی به آرگیومنت دوم یعنی برچسب زمان نیست، مثال:

echo jdate("تاریخ:Y/m/d زمان:H:i:s");

نکته 3: در صورتی که تاریخ و زمان در فیلدهای دیتابیس ذخیره شده باشند، قاعدتا ابتدا باید با اجرای پرس و جو از دیتابیس استخراج و سپس به متغیر PHP نسب داده شوند، به طور مثال:

<?php
$conn = mysqli_connect("localhost", "username", "password", "dbname");
if(!$conn) {
    echo "Error!: " . mysqli_connect_errno() . ' - ' . mysqli_connect_error();
    exit;
} else {
    $id = mysqli_real_escape_string($conn, @$_GET['id']);
    $sql = "SELECT date_col FROM tbl WHERE id = $id LIMIT 1";
    $query = mysqli_query($conn, $sql);
    if(!$query) {
        echo "Error!: " . mysqli_error($conn);
    } else {
        while($row = mysqli_fetch_array($query)){
            $date = $row['date_col'];
        }
    }
}
mysqli_close($conn);
?>

در این مثال از اکستنشن MySQLi در حالت برنامه نویسی رویه ای (Procedural) استفاده شده که روشی عمومی و به اصطلاح دم دستی است، قاعدتا برای حالت های پیشرفته  تر می توانیم از حالت شی گرا یا اکستنشن PDO نیز استفاده کنیم (در عمل صرفا خروجی برایمان ملاک است و تفاوتی بین روش ها از این نظر وجود ندارد).

تبدیل تاریخ میلادی به شمسی با تابع gregorian_to_jalali

اگرچه برای تبدیل تاریخ میلادی به هجری شمسی استفاده از تابع jdate کفایت می کند، اما به جهت اینکه خود این تابع از تابع دیگری به نام gregorian_to_jalali استفاده می کند، بد نیست این تابع را نیز بررسی کنیم.

function gregorian_to_jalali($gy, $gm, $gd, $mod='')

تابع gregorian_to_jalali تاریخ میلادی را به صورت سه آرگیومنت (سال، ماه و روز) دریافت و تبدیل شده شمسی آن را بر اساس محاسبات مربوط به تبدیل تاریخ ها به عنوان نتیجه به صورت آرایه یا رشته متنی بر می گرداند، آرگیومنت چهارم این تابع با عنوان mod می تواند یک علامت متنی مانند - یا / باشد، در این صورت نتیجه به صورت رشته متنی برگردانده می شود، نمونه کد نحوه استفاده مستقیم از این تابع:

<?php
$timezone = 0;
$year = date('Y', time() + $timezone);
$month = date('n', time() + $timezone);
$day = date('j', time() + $timezone);
print_r(gregorian_to_jalali($year, $month, $day));
?>

که خروجی نمونه کد بالا به صورت زیر خواهد بود:

Array ( [0] => 1396 [1] => 8 [2] => 25 )

اگر آرگیومنت چهارم مقداردهی شود خروجی به صورت رشته متنی خواهد بود:

echo gregorian_to_jalali($year, $month, $day, '/');

که در اینصورت خروجی برابر است با:

1396/8/25

نکته 1: در نمونه کد بالا اختلاف از GMT را در متغیر دلخواه timezone برابر 0 قرار داده ایم، اگر زمان سرور شما بر روی GMT تنظیم شده است باید برای سازگاری با زمان محلی ایران، اختلاف 3:30 از GMT عدد 12600 و برای 4:30 (شش ماهه اول سال، ساعت تابستانی) عدد 16200 را برای متغیر timezone قرار دهید، هر ساعت اختلاف از GMT برابر است با 60 دقیقه ضرب در 60 ثانیه (60*60) و نتیجه برابر است با 3600 ثانیه (یک ساعت برابر 3600 ثانیه)، 3:30 برابر می شود با 12600 و 4:30 برابر است با 16200 ثانیه.
نکته 2: تنها تفاوت بین استفاده از حروف n و j با m و d در تابع date در این است که اعداد کوچکتر از 10 به صورت بدون صفر یا با صفر در ابتدا نمایش داده می شوند (به طور مثال 8 یا 08).

تبدیل تاریخ شمسی به میلادی با تابع jalali_to_gregorian

function jalali_to_gregorian($jy, $jm, $jd, $mod='')

مشابه آنچه در خصوص تابع gregorian_to_jalali گفتیم در اینجا نیز کافی است سال، ماه و روز مد نظر در تاریخ هجری شمسی را به عنوان آرگیومنت به تابع jalali_to_gregorian بدهیم و تبدیل شده میلادی آن را بر اساس محاسبات خاص به صورت آرایه یا در صورتی که آرگیومنت چهارم تنظیم شود، به صورت رشته متنی دریافت کنیم، مثال زیر روشن است:

<?php
$date = '1396/8/25';
$array = explode('/', $date);
$year = $array[0];
$month = $array[1];
$day = $array[2];
print_r(jalali_to_gregorian($year, $month, $day));
?>

که خروجی نمونه کد بالا به شکل زیر خواهد بود:

Array ( [0] => 2017 [1] => 11 [2] => 16 )

اگر آرگیومنت چهارم مقداردهی شود خروجی به صورت رشته متنی خواهد بود:

echo jalali_to_gregorian($year, $month, $day, '/');

که در اینصورت خروجی برابر است با:

2017/11/16

همانطور که مشخص است برای اینکه خروجی به صورت رشته متنی باشد، کافی است آرگیومنت چهارم را با یک علامت مانند - یا / مقداردهی و به جای print_r از echo استفاده کنیم.

مثال و پیش نمایش آنلاین

برای جمع بندی این آموزش مثال ها و پیش نمایش آنلاین تبدیل تاریخ میلادی به شمسی و شمسی به میلادی را در قالب یک فایل تست و بررسی می کنیم:

<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
<meta charset="utf-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<title>وبگو | تبدیل تاریخ میلادی، شمسی</title>
<!-- Webgoo.ir -->
<style type="text/css">
body{
    direction:rtl;    
}
.ltr{
    direction:ltr;
}
.rtl{
    direction:rtl;
}
</style>
</head>
<body>
<?php
include_once('jdf.php');
$date = '2017-11-16 03:37:38';
$array = explode(' ', $date);
list($year, $month, $day) = explode('-', $array[0]);
list($hour, $minute, $second) = explode(':', $array[1]);
$timestamp = mktime($hour, $minute, $second, $month, $day, $year);
$jalali_date = jdate("تاریخ:Y/m/d زمان:H:i:s", $timestamp);
?>
<div class="rtl"><?php echo $jalali_date; ?></div>
<?php
$date = '1396/8/25 03:37:38';
$array = explode(' ', $date);
list($year, $month, $day) = explode('/', $array[0]);
$gregorian_date = 'Date:' . jalali_to_gregorian($year, $month, $day, '-') . ' Time:' . $array[1];
?>
<div class="ltr"><?php echo $gregorian_date; ?></div>
<hr>
با توجه به اینکه بیشتر توابع و امکانات درونی MySQL صرفا با تاریخ میلادی سازگار هستند، توصیه می شود تاریخ دیتابیس را همواره به صورت میلادی با یکی از فرمت های استاندارد یا به صورت Unix ذخیره کنیم و صرفا در حالت نمایشی از تاریخ هجری شمسی استفاده نمائیم. 
</body>
</html>

پیش نمایش