محافظت از مطالب وبلاگ در مقابل کپی غیر مجاز!

منظور از کپی غیر مجاز مطالب در وب چیست؟

قبل از اینکه به ادامه مطلب بپردازیم باید یادآور شویم کپی غیر مجاز در وب حالتی است که مطالب یک وبلاگ یا سایت بدون کوچکترین تغییر یا تجزیه تحلیلی یا با تغییرات جزئی صرفا به قصد سوء استفاده از دسترنج دیگران و با آگاهی قبلی کپی و بدون ذکر لینک یا نامی از منبع اصلی و حتی با جعل عنوان در وبلاگ یا سایت دیگری درج می شوند، بنابراین یادداشت پیش رو شامل وبلاگ ها و سایت هایی نمی شود که اخلاق حرفه ای را رعایت و همیشه لینک و عنوان منابع اصلی مطالب را ذکر می کنند.

چه کسانی مطالب وبلاگ یا سایتمان را کپی می کنند؟

پی بردن به اینکه چه کسانی مطالب وبلاگ یا سایتمان را کپی می کنند ممکن است در برخی مواقع کار دشواری باشد، البته در اینجا هر چه این کار دشوارتر باشد در کل بهتر است چون کپی غیر مجاز توسط وبلاگ ها و سایت های کوچک که مخاطب اندک داشته و جایگاه بالایی در موتورهای جستجو ندارند معمولا نمی تواند مسئله بزرگی برای وبلاگ ها یا سایت های حرفه ای محسوب شود، مشکل زمانی است که یک وبلاگ یا سایت رقیب یا دارای شهرت و بازدید کاذب که با ترفندهای مختلف این شهرت و بازدید بالا را کسب کرده است، بدون توجه به زحمات وبلاگ ها و سایت های نوپا اما قوی از لحاظ محتوا دست به دزدی ناجوانمردانه محتوای آنها می زند، در اینجاست که ممکن است به فرض در موتورهای جستجو مطلبی که به نام ما است و خودمان آن را تهیه کرده و برای اولین بار در وب منتشر کرده ایم به کام وبلاگ یا سایت دیگری تمام شود، به طور مثال جستجوی عبارت کلیدی که در مطلب ما استفاده شده است منتهی به نمایش محتوای سرقت شده در وبلاگ یا سایت سارق مطلب شود، لذا یکی از روش های پی بردن به اینکه چه کسی مطالب وبلاگ یا سایتمان را کپی می کند استفاده از موتورهای جستجو است، یک روش دیگر نیز وجود دارد که مبتنی بر استفاده از سایت های پیدا کننده مطالب مشابه در وب است، به فرض لینکی را در فیلد تعیین شده در این سایت ها درج می کنیم و سایت مربوطه با جستجو در وب و صفحات ذخیره شده خود مطالب مشابه با مطلب اصلی را نمایش می دهد، یکی از معروف ترین سرویس ها در این زمینه 

www.copyscape.com

است.
نکته: متاسفانه در حال حاضر کارایی این شیوه محدود بوده و حداقل برای وبلاگ های فارسی زبان اثبات نشده است.

چگونه از مطالب وبلاگ در مقابل کپی شدن محافظت کنیم؟

واقعیت این است راهی که بتواند صد در صد مطالب وبلاگ یا سایت را از کپی غیرمجاز در وب محافظت کند عملا وجود ندارد، در واقع به محض اینکه مطلب را در فضای عمومی وب منتشر می کنیم این احتمال می رود که چشم طمع افراد سودجو را به خود جلب کند، با این حال رعایت چند نکته ساده می تواند کار کپی را برای سارقان مطلب نه غیر ممکن اما لااقل تا حدود زیادی سخت کند، معمولا بیشتر این افراد همیشه به دنبال راحت ترین روش ها یعنی یک به اصطلاح کپی و پیست ساده هستند و حتی حوصله تغییر چند عبارت را هم ندارند و این زحمت را به خودشان نمی دهند! از این رو رعایت چند روش پیشنهادی زیر می تواند تا حدودی مانعی باشد در مقابل این نوع افراد.

استفاده از لوگو یا نوشته (واترمارک) روی تصاویر

برای محافظت از تصاویر خود در فضای وب بهتر است آنها را در برنامه هایی نظیر فتوشاپ ویرایش کرده و لوگو یا عبارت مورد نظرمان را به صورت واترمارک (Watermark به نوشته یا تصویر محو شده می گویند) بر روی آنها درج نمائیم، معمولا دزدان وب از خیر تغییر چنین تصاویری می گذرند و آنها را همانگونه که هست منتشر می کنند، توصیه می شود تصاویر در فضای هاست شخصی یا حداقل در سایتی که پنل کاربری در آن داشته باشیم آپلود شوند، در این صورت کنترل آدرس URL تصویر در اختیار ما قرار دارد و می توانیم بعدها در صورت نیاز آن را تغییر دهیم.

استفاده از متن Copyright در وبلاگ

روش دیگر محافظت از مطالب وبلاگ و سایت در برابر چشم طمع سارقان وب استفاده از متن کپی رایت یا حقوق مولف اثر است، البته این روش برای کسانی که خود را به خواب زده اند و آگاهانه دست به اینگونه کارها می زنند موثر نخواهد بود اما برای آنها که ممکن است از روی ناآگاهی یا غفلت مطالب را بدون ذکر منبع و لینک درج کنند موثر است، خوشبختانه با فرهنگ سازی و افزایش سواد رسانه ای تاثیر این روش هر روز بیشتر می شود، متن کپی رایت را می توانیم در فوتر وبلاگ به طور مثال به صورت زیر درج کنیم:

© 2012 https://webgoo.ir

یا آن را به صورت متاتگ در قسمت هدر قالب قرار دهیم:

<meta name="copyright" content="(c) 2012 https://webgoo.ir">

و همچنین از روش درج متن های توضیحی در کدنویسی قالب وبلاگ استفاده کنیم:

<!-- Copyright 2012 https://webgoo.ir -->

یادآور می شویم که استفاده از این روش نمی تواند به طور صد در صد مطالب وبلاگ یا سایتمان را در مقابل کپی شدن محافظت کند اما لااقل برای برخی افراد با وجدان و تا حدودی موتورهای جستجو موثر خواهد بود.
نکته: ظاهرا متاتگ copyright از نظر اعتبارسنجی کدنویسی در نسخه 5 HTML غیر استاندارد تلقی می شود، در صورتی که کدنویسی قالب به صورت HTML نسخه 5 بود (در این قالب ها از <!DOCTYPE html> استفاده می شود) می توانیم متاتگ های زیر را جایگزین کنیم:

<link rel="schema.dcterms" href="http://purl.org/dc/terms/">
<meta name="dcterms.rightsHolder" content="(c) https://webgoo.ir">
<meta name="dcterms.dateCopyrighted" content="2012">

در این حالت با بررسی سورس کدها در سرویس validator.w3.org خطایی از این نظر نخواهیم داشت.

استفاده از جاوا اسکریپت برای غیر فعال کردن کلیک راست

استفاده از جاوا اسکریپت برای غیر فعال کردن کلیک راست یکی دیگر از روش های مرسوم محافظت از مطالب وبلاگ در مقابل کپی شدن است که البته این روش به دلایلی خیلی توصیه نمی شود، باید توجه کنیم که بیشتر کاربران وب هیچ سوء نیت خاصی ندارند و کمتر پیدا می شود افرادی که بخواهند از حاصل تلاش دیگران سوء استفاده کنند، به همین دلیل صحیح نیست که به خاطر عده ای تمام بازدیدکنندگان وبلاگ یا سایتمان را به زحمت بیندازیم، از طرفی آنها که کار اصلیشان سرقت محتوای وب است و در این کارها حرفه ای! هستند متاسفانه همیشه روش هایی برای کپی مطالب سایت یا وبلاگمان پیدا خواهند کرد، به هر صورت با جمیع این نکات در صورت ضرورت کد زیر کلیک راست را در صفحات وب غیر فعال خواهد کرد:

<script>
document.oncontextmenu = function(){
return false;
}
</script>

نکته: عملکرد دستورات جاوا اسکریپت منوط به فعال بودن این امکان در مرورگر کاربر است، در حالت معمول جاوا اسکریپت به صورت پیش فرض در اغلب مرورگرها فعال است اما همواره این امکان وجود دارد که کاربری آگاهانه یا به صورت سهوی جاوا اسکریپت را در مرورگر خود غیرفعال کرده باشد، قاعدتا در این حالت کد بالا عمل نمی کند!

افزودن خودکار لینک منبع به انتهای متن کپی شده

یک روش جالب دیگر محافظت از مطالب وب به هنگام کپی کردن آنها افزودن خودکار متن یا آدرس صفحه مرجع به انتهای محتوایی است که کاربران می خواهند آن را از وبلاگ یا سایتمان کپی و در جای دیگری درج کنند، این تکنیک نیز به کمک دستورات جاوا اسکریپت امکانپذر می شود و مبنای آن اجرای تابع با رویداد copy، دریافت آدرس صفحه فعلی و افزودن آن به مقادیر موجود در حافظه موقت (Clipboard) سیستم است، با درج نمونه کد جاوا اسکریپتی زیر در قالب وبلاگ یا سایت هر زمان متنی از صفحات آنها کپی شود به صورت خودکار آدرس منبع اصلی به مقادیر کپی شده اضافه خواهد شد:

<script>
function addLink(e) {
  e.preventDefault();
  var pagelink = '\nRead more: ' + document.location.href,
  copytext = window.getSelection() + pagelink;
  clipdata = e.clipboardData || window.clipboardData;
  if(clipdata) {
    clipdata.setData('Text', copytext);
  }
}

document.addEventListener('copy', addLink);
</script>

در صورت نیاز با ویرایش قسمت pagelink می توانیم متن یا لینک دلخواهمان را تتنظیم کنیم و از این نظر محدودیتی نیست.

استفاده از آدرس کامل تصاویر به جای حالت نسبی

این نکته برای محافظت از تصاویر مخصوصا در مورد وبسایت ها اهمیت زیادی دارد چرا که اگر تصاویر و فایل ها را به صورت دایرکتوری و نسبی در وب منتشر کنیم معمولا کار کپی و انتقال غیر مجاز آنها راحت تر و کنترل تصویر از دست ما خارج خواهد شد، منظور از آدرس کامل و نسبی این است که به فرض تصویر را اگر به صورت زیر درج کنیم:

../image/test.jpg

در مقابل این حالت:

http://www.example.com/image/test.jpg

حالت اول کار را برای کپی کنندگانی که می خواهند عنوان خود را بر روی محتوای ما جعل کنند آسان تر خواهد کرد چون در حالت اول می توانند حجم زیادی از تصاویر را از منبع اصلی کپی و در دایرکتوری های سایت خود آپلود کنند و نیازی به تغییر سورس کدها نیست اما در شیوه دوم علاوه بر انتقال تصاویر باید حجم زیادی از کدها را ویرایش کنند که این کار مخصوصا برای مطالب طولانی یا به تعداد زیاد حداقل باعث به زحمت افتادنشان می شود و با توجه به خصیصه راحت طلبی این گونه افراد که پیش تر هم گفتیم ممکن است از خیر تغییر آدرس ها بگذرند.
نکته: اشاره شد که متاسفانه هیچ راه صد در صدی برای محافظت از محتوای عمومی در وب وجود ندارد، باید مجموعه ای از کارها را انجام دهیم تا بیشترین نتیجه ممکن را بگیریم.

هوش مصنوعی ربات های خرنده گوگل

خوشبختانه موتور جستجوی گوگل که می توان عنوان غول جستجو را بر آن نهاد در زمینه شناسایی مطالب اصلی از مطالب کپی شده تا حدود زیادی به صورت هوشمندانه عمل می کند و حتی ممکن است وبلاگ ها یا سایت های خاطی را در دراز مدت از لیست جستجوی خود حذف نماید، اینکه گوگل چگونه پی به اصلی یا کپی بودن محتوا می برد در درجه اول به تاریخ ایندکس شدن آن بر می گردد، وقتی گوگل یک مطلب را ایندکس می کند در برخورد با موارد مشابه بعد از ایندکس مطلب اصلی برچسب کپی یا همسان به آنها می دهد و در لیست جستجو معمولا ابتدا مطلب اصلی قرار می گیرد و مطالب کپی شده ممکن است در ردیف های بعدی قرار گیرند یا به کل حذف گردند، تکنیک دیگر گوگل مبتنی بر این قاعده است که اگرچه ممکن است برخی وبلاگ ها یا سایت های زرد بدون درج لینک اقدام به کپی غیر مجاز مطالب کنند اما در دراز مدت وبلاگ ها و سایت هایی که اخلاق حرفه ای را رعایت می کنند و تعدادشان معمولا خیلی بیشتر است در صورت استفاده از محتوا به صفحه اصلی لینک می دهند و مقایسه تعداد لینک های دریافتی باعث شناسایی مطالب اصلی از مطالب کپی  شده در جستجوی گوگل می شود.
نکته: متاسفانه این قابلیت با اشکالاتی همراه است و دیده شده که گوگل در تشخیص محتوای اصلی از محتوای کپی شده به درستی عمل نمی کند، به طور مثال اگر وبلاگی داشته باشیم که هر ماه یک مطلب در آن منتشر می کنیم گوگل بازه ایندکس وبلاگ را به مرور به چند روزه افزایش می دهد، در مقابل اگر وبلاگ کپی کننده هر روز مطلب جدید ارسال کند ربات گوگل در فواصل زمانی کوتاهتری مطالب آن را ایندکس می کند و در نتیجه این حالت باعث نمایش محتوای کپی شده بالاتر از محتوای اصلی می شود! برای رفع این مشکل توصیه می شود مطالب در ساعاتی از شبانه روز ارسال شوند که امکان کپی برداری کمتر و شانس ایندکس سریعتر بیشتر باشد، به فرض در ساعت 12 شب.

شکایت از وبلاگ ها و سایت های خاطی

یکی دیگر از روش هایی که می توان با آن از محتوا در وب محافظت کرد شکایت از وبلاگ ها یا سایت های خاطی است، این شکایت می تواند تقریبا از سه طریق صورت گیرد:
روش اول تماس با مدیر وبلاگ یا سایت مربوطه و اعلام نقض قوانین مربوط به حقوق مولف مطلب است، شاید تصور کنیم این روش جوابگو نیست که البته تا حدود زیادی حق با ماست اما توجه داشته باشیم همیشه افراد از روی عمد و سوء نیت مطالبمان را بدون ذکر منبع و لینک کپی نمی کنند، برخی به دلایل مختلف از جمله ناآگاهی، عجله در کار و... بدون سوء نیت و سهوا دست به این رفتار می زنند، بنابراین تماس با اینگونه افراد و اطلاع رسانی قطعا نتیجه خواهد داشت، اما برای دسته دوم که از روی عمد مطالبمان را کپی می کنند یا باید از طریق سرویس دهنده وبلاگ یا شرکت میزبان (هاست) آنها اقدام کنیم یا اینکه از این فراتر رفته و به موتور جستجوی گوگل نقض قوانین کپی برداری را گزارش دهیم، در بیشتر موارد اگر بر اساس بررسی تیم گوگل واقعا حق با ما باشد پس از مدتی گوگل آن وبلاگ یا سایت را تنبیه می کند! خوشبختانه این شرکت تاکید زیادی بر جلوگیری از ایجاد محتوای تکراری و کپی شده دارد و با مراجعه به آدرس زیر می توانیم شکایت خود را طرح و پیگیری کنیم.
تماس با گوگل:

http://www.google.com/intl/en/contact

شکایت و بررسی تخلفات:

http://www.google.com/support/bin/static.py?page=ts.cs&ts=1114905&hl=en

در پایان این یادداشت خوشحال می شویم دیدگاه شما را در رابطه با پدیده کپی غیر مجاز مطالب دیگران در وبلاگ ها و وبسایت ها که مخصوصا در بین برخی از هم وطنانمان نیز شایع است بدانیم.